Gunnrún Theodórsdóttir ráðgjafi hjá Samvinnu
Gunnrún Theodórsdóttir er félagsráðgjafi og ráðgjafi hjá Samvinnu sem er ein starfsendurhæfingarstöðvanna sem notið hefur stuðnings VIRK við innleiðingu IPS hugmyndafræðinnar í starfsendurhæfingu.
„IPS-hugmyndafræðin hefur nýst okkur vel með því að draga enn skýrar fram mikilvægi atvinnutengingar og þátttöku á vinnumarkaði í starfsendurhæfingu. Á sama tíma teljum við þó að innleiðingin hafi ekki falið í sér grundvallarbreytingu á starfi okkar í Samvinnu, þar sem tengsl við atvinnulíf og stuðningur við einstaklinga inn á vinnumarkað hafa lengi verið hluti af okkar nálgun. IPS hefur því fremur hjálpað okkur að skerpa á og styrkja það starf sem þegar var unnið, fremur en að marka algjör þáttaskil,“ segir Gunnrún aðspurð um það hvernig IPS hugmyndafræðin hefur gagnast í starfsemi Samvinnu.
Hvaða breytingar á starfsháttum og nálgun í starfsendurhæfingu hefur innleiðing IPS haft í starfi ykkar?
„Helstu breytingarnar felast í því að einn starfsmaður hefur að mestu sinnt vinnutengingu, sem hefur skapað meiri fókus, sérhæfingu og samfellu í þeim hluta starfsins. Þá höfum við einnig orðið ófeimnari við að fara fram á ráðningu í starf þegar vinnuprufa gengur vel og ræðum þann möguleika opinskátt og snemma í ferlinu.
Við finnum þó jafnframt að við höfum ekki alltaf fullt svigrúm til að vinna alfarið eftir IPS hugmyndafræðinni, meðal annars vegna viðhorfa í samfélaginu til fjölbreytileika fólks og þeirra krafna sem vinnumarkaðurinn gerir. Innleiðingin hefur því einkum birst í breyttum áherslum og þróun í starfsháttum, fremur en í róttækum breytingum á öllu verklagi.“
Hvernig hefur IPS hugmyndafræðin haft áhrif á þjónustu við einstaklinga sem eru að snúa aftur á vinnumarkaðinn?
„Að hefja vinnutengingu snemma í ferlinu hjálpar einstaklingum oft að sjá fyrr hvaða leiðir eru í boði og hvaða skref þurfi að taka til að komast aftur út á vinnumarkaðinn. Þjónustan verður þannig markvissari og betur í takt við það markmið að einstaklingurinn fái tækifæri til að prófa sig áfram í starfi með viðeigandi stuðningi.
Við upplifum að þessi nálgun geti aukið bæði von, fyrirsjáanleika og tilgang í endurhæfingarferlinu, jafnvel þótt okkur takist ekki alltaf að vinna eftir IPShugmyndafræðinni nákvæmlega eins og hún er sett fram.“
Aukin áhersla á samstarf við atvinnulífið
Hvaða áskoranir hafa komið upp við innleiðingu IPS og hvernig hefur verið brugðist við þeim?
„Ein helsta áskorunin hefur verið að efla áhugahvöt einstaklinga og trú þeirra á endurkomu til vinnu. Fyrir marga er það stórt skref sem getur fylgt óöryggi eða kvíði, og oft er um að ræða einstaklinga með brotna eða litla vinnusögu. Við höfum brugðist við því með hvatningu, stuðningi og raunsærri nálgun.
Einnig finnum við fyrir því núna að staðan á vinnumarkaði hefur þyngst, atvinnuleysi aukist á svæðinu og erfiðara að finna hentug tækifæri. Þar að auki hafa aðstæður í starfinu ekki alltaf gefið okkur færi á að innleiða IPS-hugmyndafræðina að fullu með þeim hætti sem hún er lögð fram.
Við höfum því leitast við að nýta þá þætti hugmyndafræðinnar sem henta okkar starfsemi best og þróa þá áfram innan þess ramma sem við störfum í. Samhliða því höfum við aukið áherslu á samstarf við atvinnulífið, meðal annars með því að senda út tölvupósta og heimsækja fyrirtæki á svæðinu.“
Markmiðið er áfram að skapa fleiri raunhæf tækifæri fyrir einstaklinga til að komast aftur til starfa með viðeigandi stuðningi.
IPS verði áfram mikilvægur þáttur í starfseminni
Hvernig sjáið þið IPS þróast áfram í starfsemi ykkar?
„Við sjáum fyrir okkur að IPS hugmyndafræðin muni halda áfram að þróast sem gagnlegur og mikilvægur þáttur í starfsemi okkar. Við í Samvinnu höfum alltaf átt í góðu samstarfi við fyrirtæki á svæðinu, en viljum þróa þann þátt enn frekar með markvissari atvinnutengingu, reglulegum samskiptum og auknum sýnileika út á við.
Við teljum jafnframt mikilvægt að höfða til samfélagslegrar ábyrgðar í þessu samhengi. Okkar sýn er sú að allir eigi heima á vinnumarkaði, þó sumir þurfi að mæta þar með auknum stuðningi, skilningi og hvatningu. Þar gegna fyrirtæki lykilhlutverki og við viljum hvetja þau til að vera í virku sambandi við okkur og skoða með opnum huga hvort innan þeirra starfsemi séu tækifæri fyrir einstaklinga sem þurfa aðstoð við að komast aftur inn á vinnumarkaðinn. Með slíku samstarfi teljum við að fyrirtæki geti átt virkan þátt í að sporna gegn aukinni örorku og stuðlað að fjölbreyttari og mannúðlegri vinnumarkaði.
Við teljum einnig mikilvægt að halda áfram að efla þessa nálgun innan starfsendurhæfingar þannig að samtal um vinnumarkað, vinnuprufur og mögulegar ráðningar verði eðlilegur og skýr hluti af ferlinu frá upphafi. Við sjáum fyrir okkur að halda áfram að innleiða þætti IPS sem raunhæft er að vinna með í okkar umhverfi. Markmiðið er áfram að skapa fleiri raunhæf tækifæri fyrir einstaklinga til að komast aftur til starfa með viðeigandi stuðningi,“ segir Gunnrún að lokum.
Mynd: Lárus Karl Ingason
Viðtalið birtist í ársriti VIRK 2026
