Markmi­i­ a­ koma fˇlki til fyrri getu

EirÝkur Jˇn LÝndal sßlfrŠ­ingur

SßlfrŠ­ingar gegna stˇru hlutverki Ý endurhŠfingu ■jˇnustu■ega VIRK. Dr. EirÝkur Jˇn LÝndal hefur veri­ me­fer­ara­ili Ý samstarfi vi­ VIRK um ßrabil. Hann ˙tskrifa­ist sem sßlfrŠ­ingur frß Hßskˇlanum Ý Lundi Ý SvÝ■jˇ­ og tˇk doktorsprˇf frß sama skˇla 1992. Doktorsverkefni hans fjalla­i um samspil bakverkja og andlegrar lÝ­an.

ä┴­ur en VIRK var­ til tˇk Úg Ý fj÷gur ßr ■ßtt Ý verkefni sem unni­ var ß vegum rß­uneyta og var nefnt Hvert, samstarfsverkefni um starfsendurhŠfingu. Um mitt ■etta tÝmabil var VIRK stofna­. Rß­uneyti­ ßkva­ a­ leggja verkefni­ Hvert ni­ur og styrkja ■ess Ý sta­ VIRK sem byggt er ß nokku­ annarri hugmyndafrŠ­i. Er verkefninu Hvert lauk kom Úg til hlutastarfa hjß VIRK jafnframt ■vÝ a­ reka eigin sßlfrŠ­istofu sem Úg stofna­i 1992. ╔g haf­i raunar lengi starfa­ sem sjßlfstŠ­ur me­fer­ara­ili me­fram fullri vinnu ß Ge­deild LandspÝtala, en ■ar Úg hˇf Úg st÷rf 1986 og starfa­i til ßrsins 2008. ╔g hef Ý um sj÷ ßr sinnt fˇlki frß VIRK og einnig fˇlki sem kemur til mÝn ß eigin vegum e­a frß fyrirtŠkjum sem Úg er Ý samstarfi vi­,ô segir EirÝkur Jˇn LÝndal.

Koma margir til ■Ýn fyrir tilstilli VIRK?
äJß ■a­ hefur veri­ aukning ß komum fˇlks sem er ■ar Ý endurhŠfingu. ╔g hef haft a­ lei­arljˇsi, frß ■vÝ Úg vann vi­ verkefni­ Hvert og eftir a­ Úg tˇk a­ starfa fyrir VIRK, a­ koma fˇlki sem er Ý starfsendurhŠfingu Ý starf e­a Ý skˇla. Ůa­ er markmi­i­ ľ ekki hitt a­ leysa allan vanda sem hver og einn einstaklingur hřsir. A­ dvelja lengi vi­ vandamßl sem tengjast ekki beint vinnugetu reyni Úg a­ gera sem minnst af.ô

Hvernig gengur a­ meta hverju ■arf a­ taka ß?
ä═ ■vÝ efni lŠt Úg rß­a ■a­ sem mÚr finnst skynsamlegt a­ leggja ßherslu ß svo a­ einstaklingurinn nßi sÝnu markmi­i. Engir tveir einstaklingar eru eins. Ef Úg skynja a­ eitthvert ßkve­i­ vandamßl sÚ hindrun fyrir einstakling a­ komast ß skri­ ■ß vinn Úg me­ ■a­. ╔g reyni a­ hjßlpa fˇlki a­ ÷­last ■au lÝfsgŠ­i a­ komast ˙t ß vinnumarka­inn e­a Ý skˇla, og a­ njˇta sÝn ■ar. Markmi­i­ er alltaf a­ einstaklingarnir komist til fyrri getu sem fyrst, sÚ ■a­ m÷gulegt me­ endurhŠfingu.ô

┴lags■Šttir koma inn Ý myndina

Gengur ■etta upp?
äMj÷g oft. Fyrir utan algeng andleg vandamßl tengd kvÝ­a og depur­, er gjarnan leita­ til mÝn vegna vinnu minnar me­ einstaklinga me­ langvinna lÝkamlega sj˙kdˇma ßsamt ■eim sem eru a­ takast ß vi­ verkjavandamßl. Ă­i oft valda aflei­ingar af slysum e­a lÝkamlegir kvillar ■vÝ a­ einstaklingurinn hefur dotti­ ˙t af vinnumarka­i. ┴lags■Šttir koma einnig koma inn Ý myndina. Aflei­ingar slysa e­a ˇhappa eru ■ˇ algengari ors÷k hjß ■vÝ fˇlki sem beint er til mÝn frß VIRK.ô

Hva­ er fˇlk lengi Ý me­fer­ hjß ■Úr a­ jafna­i?
äŮa­ er misjafnt eftir ■vÝ hver vandinn er. Me­altali­ er lÝklega ßtta til tÝu skipti. ╔g hitti fˇlk vikulega Ý byrjun me­an veri­ er a­ nß utan um vandamßli­. Stundum lengi Úg Ý komutÝmunum og stundum ekki. ╔g met ■a­ sjßlfur hvort heppilegt sÚ a­ lßta lÝ­a lengra ß milli vi­tala e­a hvort betra sÚ a­ ■au sÚu ■Útt ßfram. ╔g sÚ gjarnan mun ß lÝ­an fˇlks milli mßna­a.ô

Vill fˇlk alltaf mŠta Ý me­fer­ina hjß ■Úr?
äHjß ■eim sem koma frß VIRK gilda svolÝti­ a­rar forsendur en fˇlki sem kemur utan ˙r bŠ. Me­fer­ fˇlks sem kemur til mÝn frß VIRK gerir ■a­ sem hluta af ߊtlun sem ■a­ hefur mˇta­ Ý samstarfi vi­ rß­gjafa sinn. Ůa­ mŠtir ■vÝ yfirleitt mj÷g vel. Eftir a­ Úg tˇk upp ■au vinnubr÷g­ a­ minni ß fyrirhuga­ vi­tal me­ sms-sendingu daginn ß­ur er sjaldgŠft a­ fˇlk mŠti ekki.ô

╔g var Ý m÷rg ßr Ý rřniteymi hjß VIRK. ═ slÝku teymi voru sßlfrŠ­ingur og sj˙kra■jßlfari. Teymi­ rřndi me­ vi­komandi rß­gjafa, Ý hvernig gengi hjß ■eim einstaklingi sem rß­gjafinn var me­ Ý starfsendurhŠfingu og reynt var a­ gefa rß­ um hvernig hŠgt vŠri a­ gera endurhŠfinguna enn■ß markvissari. Ůannig vann Úg vi­ rřni tvisvar Ý viku ß vegum VIRK. Ůetta fyrirkomulag hefur ■ˇ sÝ­ar breyst me­ nřjum verkferlum.ô

Yoda er ÷ruggt kerfi

Hver er reynsla ■Ýn af upplřsingakerfinu Yoda?
äŮa­ tˇk dßlÝtinn tÝma a­ venjast ■eirri nřjung. ┴­ur var anna­ kerfi ■ar sem ■urfti sÚrstaka tengingu. ═ nřja kerfinu ■arf svipa­a tengingu og rafrŠn skilrÝki a­ auki. Yoda er algj÷rlega ÷ruggt kerfi og ■a­ var hitt raunar lÝka. Yoda hefur reynst ßgŠtlega. Allt frß ■vÝ a­ Úg hˇf a­ hitta einstaklinga ß vegum VIRK hef Úg lßti­ ■ß kvitta fyrir mŠtingu ß sÚrstakt bla­ sem Úg geymi svo Ý skj÷lum einstaklingsins. ╔g hŠtti ■essu um tÝma eftir Yoda kom Ý gagni­. En Štlast er til ■ess a­ ■a­ sÚ merkt vi­ Ý Yoda hvenŠr einstaklingur mŠtir e­a mŠtir ekki hjß mÚr. ╔g hef hins vegar teki­ aftur upp mÝna g÷mlu venju me­ mŠtingakvittun, ■annig a­ ■a­ er tv÷f÷ld skrßning Ý gangi. ╔g geri ■etta af ■vÝ a­ Úg tˇk eftir ■vÝ a­ einstaklingarnir t÷pu­u gjarnan sambandi vi­ hve oft ■eir vŠru b˙nir a­ koma og ß hve l÷ngum tÝma. En ef ■eir gßtu virt fyrir sÚr dagsetningar fyrri mŠtinga, virtist ■a­ ver­a hvatning um a­ huga vel a­ markmi­i me­fer­arinnar.ô

Hva­ me­ bei­nir og greinarger­ir?
ä╔g gŠti ■ess a­ svara fljˇtt og vel bei­num sem beint er til mÝn um me­fer­ og reyni a­ koma skjˇlstŠ­ingum mj÷g fljˇtt a­ Ý fyrsta vi­tal og tekst ■a­ yfirleitt. Einnig ganga skil ß greinarger­um yfirleitt fljˇtt fyrir sig. á╔g er verktaki og Ý gˇ­u sambandi vi­ vi­komandi rß­gjafa eins og a­rir verktakar hjß VIRK. Rß­gjafinn er mi­lŠgur og heldur utan um alla ■rŠ­i og skipuleggur starfsendurhŠfinguna. Vi­ sem erum me­fer­ara­ilar megum vera Ý sambandi vi­ hvern annan ef brřna ■÷rf ber til, undir ■a­ skrifa ■jˇnustu■egar Ý upphafi. En ■a­ er sjaldan sem sß hßttur er haf­ur ß.

Samskipti mÝn vi­ rß­gjafa eru gˇ­. ╔g bř a­ ■vÝ a­ hafa unni­ me­ ■eim flestum me­an rřnihˇparnir voru vi­ lř­i. ═ Yoda er svok÷llu­ Talbla­ra. H˙n gegnir vafalaust vel sÝnu hlutverki ľ er Ý raun smßskilabo­ ľ en Úg nota hana lÝti­. Ef Úg fŠ hins vegar t÷lvupˇst um a­ Úg eigi skilabo­ ˇlesin Ý Yoda og hef ■ß snarar hendur a­ svara ■eim. Fßi Úg nřjan einstakling til me­fer­ar frß VIRK ■ß fŠ Úg skilabo­ ■ar um og upplřsingar um sÝman˙mer og netfang. ═ framhaldi af ■vÝ set Úg mig Ý samband vi­ vi­komandi og vi­ ßkve­um hva­a tÝmi henti til vi­tala.ô

Algj÷r tr˙na­ur um mßlefni skjˇlstŠ­inga

Er eitthva­ sem ■Úr finnst a­ vŠri til bˇta Ý samstarfi me­fer­ara­ila vi­ VIRK?
äŮa­ gŠti veri­ heppilegt a­ hinir řmsu me­fer­ara­ilar vŠru Ý a­eins meira sambandi sÝn ß milli til ■ess a­ ßrangurinn yr­i enn■ß betri og markvissari. Ůa­ gŠti hra­a­ ■vÝ ferli a­ einstaklingar kŠmust fyrr til vinnu. ╔g er vanur ■vÝ a­ vinna Ý ■verfaglegri teymisvinnu. A­ ÷­ru leyti er ■etta gott fyrirkomulag.ô

Heldur fˇlk sem ■˙ hefur haft til me­fer­ar sambandi vi­ ■ig eftir a­ me­fer­ lÝkur?
äYfirleitt ekki, nema eitthvert sÚrstakt sÚ. ╔g ßtta­i mig fljˇtlega ß ■vÝ ■egar Úg vann ß ge­deildinni a­ ■a­ ekki vŠri ekki endilega vi­ hŠfi a­ heilsa fˇlki sem hefur veri­ Ý me­fer­ ■ar ■egar Úg hitti ■essa einstaklinga eftir ˙tskrift af deildinni. SlÝk tÝmabil eru oft einstaklingnum erfi­ ľ a­ sjß mig minnir ß ■a­. ╔g heilsa ■vÝ ekki a­ fyrra brag­i nema ef Úg hitti ß ■ß einslega. Ella tek Úg bara undir ef vi­komandi heilsar mÚr. Ůetta er vinnuregla sem Úg tel heppilega fyrir ■jˇnustu■egana.ô

Hvernig ver­ ■˙ ■ig gegn ■vÝ tilfinningalega ßreiti sem sßlfrŠ­ingar ˇhjßkvŠmilega ver­a fyrir?
äSem sßlfrŠ­ingar fßum vi­ ■jßlfun Ý a­ setja m÷rk og a­ taka ekki alla hluti inn ß okkur. ╔g er einnig sÚrfrŠ­ingur Ý klÝnÝskri sßlfrŠ­i sem er sÚrstakt vi­bˇtarnßm sem vi­ getum fari­ Ý eftir a­ vi­ fßum starfsleyfi. Handlei­sla er hluti af ■vÝ nßmi auk ■ess sem Úg hef lŠrt handlei­slu sÚrtaklega og er ■vÝ stundum me­ heilbrig­isstarfsfˇlk Ý handlei­slu. Einnig venst ■a­ lÝka a­ halda algj÷rum tr˙na­i vi­ skjˇlstŠ­ing og a­ ekki rŠ­a vi­ neinn annan um hans mßlefni.

═ starfi mÝnu reyni Úg a­ varast a­ segja fˇlki a­ ■etta e­a hitt sÚ rÚtta lei­in. ╔g velti upp m÷guleikum og lei­um sem vi­komandi einstaklingur getur sko­a­ og teki­ svo Ý framhaldinu upplřsta ßkv÷r­un. ╔g er tilt÷lulega sßttur vi­ ■a­ sem Úg hef sagt og gert Ý ■essum efnum.ô

Hvernig hefur ■Úr ■ˇtt a­ vinna me­ VIRK?
äMÚr finnst a­ starfsemi VIRK hafi bŠtt samfÚlagi­. Ůar er teki­ vel ß mßlum og miki­ gert til a­ hindra a­ fˇlk detti ˙t af vinnumarka­i til langframa. Hjß VIRK er reynt a­ grÝpa inn svo fljˇtt og unnt er og vinna eins hratt sem a­stŠ­ur leyfa. Ůetta styttir tÝmann sem einstaklingar eru frß vinnu.

EndurhŠfingin heppnast yfirleitt vel. Fyrir kemur ■ˇ a­ fˇlk geti einfaldlega ekki heilsu sinnar vegna fari­ ˙t ß vinnumarka­inn. Ůß tekur vi­ ÷rorka til langframa. Miklu skiptir a­ vi­komandi hafi ß­ur gert hei­arlega tilraun til endurhŠfingar, lßti­ reyna til ■rautar ß starfsgetuna. Reynist ■a­ ßrangurslaust er bŠ­i einstaklingnum og samfÚlaginu ljˇst a­ lengra ver­ur ekki komist og rÝkari sßtt ver­ur um ni­urst÷­una.ô

Texti: Gu­r˙n Gu­laugsdˇttir

Sjß fleiri ßhugaver­ vi­t÷l og greinar ß vefsÝ­u VIRK hÚr.


SvŠ­i

  • Gu­r˙nart˙n 1 | 105 ReykjavÝk
  • sÝmi 535 5700
  • Kt. 440608-0510
  • virk@virk.is

OpnunartÝmi skrifstofu: 9:00 - 16:00 (15:00 ß f÷stud÷gum)